Savo Milošević: Zlatna kopačka Evropskog prvenstva 2000. godine

Fudbalski koreni i napadački profil

Savo Milošević je rođen 2. septembra 1973. godine u Janji kod Bijeljine. Njegov fudbalski put započeo je u lokalnom Podrinju, odakle ga je izuzetan talenat brzo preporučo skautima beogradskog Partizana. Dolaskom u Humske ulice početkom devedesetih godina prošlog veka, Milošević je stasavao u izuzetno snažnog i tehnički potkovanog centarfora. Njegove dominantne karakteristike bile su besprekoran skok i igra glavom, izvanredno građenje lopte leđima okrenut golu, kao i izuzetno snažan udarac levom nogom.

Tokom boravka u Partizanu (1992–1995), Milošević je bio neprikosnoveni prvi strelac lige, postigavši 67 golova na 85 prvenstvenih mečeva. Takav golgeterski učinak privukao je pažnju engleske Premijer lige, te je u letnjem prelaznom roku 1995. godine prešao u Aston Vilu za tada rekordnih 3,5 miliona funti. Boravak u Birmingemu obeležio je osvajanjem Liga kupa 1996. godine, gde je u finalu protiv Lids Junajteda postigao spektakularan pogodak sa distance.

Nakon Engleske, Milošević se preselio u špansku La Ligu, obukavši dres Real Saragose. Upravo je u Španiji dostigao potpunu igračku zrelost. U sezoni 1999/2000. postigao je čak 21 prvenstveni gol za Saragosu, vodeći tim do četvrtog mesta u ligi. U predvečerje Evropskog prvenstva 2000. godine, Savo Milošević je bio u životnoj formi, fizički besprekorno spreman i taktički sazreo za najveća scenska dostignuća.

Put Savezne Republike Jugoslavije do EURO 2000.

Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo 2000. godine bile su nabijene velikim takmičarskim i političkim tenzijama. Reprezentacija SR Jugoslavije nalazila se u Drugoj kvalifikacionoj grupi zajedno sa Hrvatskom, Republikom Irskom, Makedonijom i Maltom. Bilo je to prvo zvanično odmeravanje snaga reprezentacija Jugoslavije i Hrvatske nakon raspada zajedničke države.

Izabranici selektora Slobodana Santrača, a kasnije Milana Živadinovića i konačno Vujadina Boškova, izborili su plasman na završni turnir kao prvoplasirani tim u grupi. Ključni trenutak kvalifikacija odigrao se 9. oktobra 1999. godine na stadionu Maksimir u Zagrebu. U meču koji je odlučivao o direktnom putniku u Belgiju i Holandiju, Jugoslavija je odigrala 2:2. Savo Milošević je na toj utakmici postigao izuzetno važan pogodak, potvrdivši status napadača za velike domete.

Sastav reprezentacije SR Jugoslavije na EURO 2000.

Selektor Vujadin Boškov na šampionat je poveo izuzetno iskusan sastav, sačinjen od igrača koji su nastupali u vodećim evropskim klubovima. Konkurencija u napadačkom redu bila je izuzetno jaka, jer su pored Miloševića tu bili Predrag Mijatović, Darko Kovačević i Mateja Kežman.

Hronika turnira: Pet koraka do zlatne kopačke

Reprezentacija SR Jugoslavije svrstana je u Grupu C zajedno sa Slovenijom, Norveškom i Španijom. Sve utakmice u grupi obilovale su preokretima, velikim brojem golova i nesvakidašnjom dramom.

Spektakl protiv Slovenije u Šarloa (3:3)

Prvi meč na turniru, odigran 13. juna 2000. godine na stadionu "Pai de Šarloa", doneo je jedan od najneverovatnijih povrataka u istoriji evropskih prvenstava. Slovenija je predvođena Zlatkom Zahovičem povela sa 3:0 do 57. minuta, a položaj Jugoslavije postao je još teži kada je Siniša Mihajlović dobio crveni karton u 60. minutu.

Selektor Vujadin Boškov reagovao je uvođenjem Sava Miloševića u igru. U periodu od samo šest minuta, nacionalni tim je sa igračem manje izjednačio na 3:3.

• 67. minut: Nakon gužve u šestercu i kornera koji je izveden, Milošević se najbolje snašao na drugoj stativi i smanjio na 3:1.
• 70. minut: Ljubinko Drulović je na asistenciju Miloševića postigao drugi gol za 3:2.
• 73. minut: Drulović je probio po desnoj strani i poslao oštru loptu u peterac, gde je Milošević spretno reagovao i sproveo loptu u mrežu za konačnih 3:3.

Milošević je ulaskom sa klupe u potpunosti promenio tok utakmice i udario temelj svom istorijskom nastupu na turniru.

Minimalac protiv Norveške u Liježu (1:0)

U drugom kolu, odigranom 18. juna na stadionu "Moris Dufran" u Liježu, Jugoslavija se sastala sa čvrstom selekcijom Norveške, koja je u prvom kolu savladala Španiju. Vujadin Boškov je ovog puta uvrstio Miloševića u startnu postavu.

Odlučujući trenutak meča dogodio se već u 8. minutu. Ljubinko Drulović je sjajno izveo slobodan udarac sa desne strane, pošaljovši nisku i oštru loptu na prednju stativu. Milošević je pravovremeno utrčao ispred svog čuvara i blagim dodim leđima i rametom prevario golmana Tomasa Myhrea. Pogodak se pokazao kao jedini na utakmici, donevši ključna tri boda u borbi za plasman u četvrtfinale.

Triler protiv Španije u Brižu (3:4)

Treći meč u grupi, odigran 21. juna na stadionu "Jan Brejdel" u Brižu, ušao je u anale fudbalske igre po nestvarnom finišu. Jugoslaviji je bio potreban bod za siguran prolaz, dok je Španiji trebala pobeda.

Milošević je doveo Jugoslaviju u vođstvo u 30. minutu meča. Nakon besprekornog ubačaja Miroslava Đukića sa leve strane, Milošević je nadvisio odbranu Španije i razornim udarcem glavom savladao Santijaga Kanjizaresa. Bilo je to još jedno demonstriranje njegove superiornosti u skok igri.

Utakmica je završena pobedom Španije od 4:3, nakon što je Crvena furija postigla dva gola u zaostavnom vremenu. Ipak, zahvaljujući pobedi Norveške i Slovenije bez golova, SR Jugoslavija je prošla u četvrtfinale sa drugog mesta u grupi.

Četvrtfinale u Roterdamu: Okršaj sa domaćinom (1:6)

Četvrtfinalni susret odigran je 25. juna 2000. godine na kultnom stadionu "Tifani" (De Kuip) u Roterdamu protiv moćne reprezentacije Holandije. Domaćin predvođen raspucanim Patrikom Klajvertom demonstrirao je vrhunski fudbal i ubedljivo slavio sa 6:1.

I pored ubedljivog poraza, Savo Milošević je uspeo da nastavi svoj golgeterski niz. U 91. minutu utakmice, nakon odbijene lopte u kaznenom prostoru Holandije, Milošević je prihvatio odbitak i rutinski matirao Edvina van der Sara za utešni pogodak Jugoslavije. Tim petim golom na turniru, Milošević se izjednačio na vrhu liste strelaca sa Patrikom Klajvertom.

Pregled svih golova Sava Miloševića na EURO 2000.

Podela trona: Milošević i Patrik Klajvert

UEFA je zvanično proglasila Sava Miloševića i Patrika Klajverta za sa-nosioce titule najboljeg strelca Evropskog prvenstva 2000. godine. Iako je prvobitno treći gol Holandije protiv Jugoslavije bio pripisan Klajvertu (što bi mu dalo šest golova), kasnijom revizijom snimka zvanično je zabeležen kao autogol Dejana Govedarice.

Oba napadača završila su turnir sa po pet postignutih pogodaka, ali je Miloševićev učinak bio statistički još impresivniji s obzirom na to da je odigrao znatno manje minuta na terenu. Milošević je ulazio sa klupe na prvom meču, dok je Klajvert odigrao maksimalnu minutažu u timu koji je stigao do polufinala.

Reprezentativni legat: 102 utakmice i 37 golova

Priznanje na Evropskom prvenstvu 2000. godine bilo je kruna reprezentativne karijere Sava Miloševića, ali ne i njen kraj. On je više od čitave jedne decenije bio stožer državnog tima, nastupajući pod tri različita imena države: SR Jugoslavija, Srbija i Crna Gora, i konačno Srbija.

Debitovao je 31. januara 1995. godine na prijateljskom meču protiv Hong Konga, gde je odmah postigao dva pogotka. Tokom godina bio je učesnik dva Svetska prvenstva (U Francuskoj 1998. i u Nemačkoj 2006. godine) i jednog Evropskog prvenstva (2000).

Svoj jubilarni stoti nastup zabeležio je na Svetskom prvenstvu 2006. godine u meču protiv Ovale Ovale. Oproštaj od dresa sa nacionalnim grbom imao je 19. novembra 2008. godine na prijateljskoj utakmici protiv Bugarske u Beogradu. U utakmici u kojoj je Srbija slavila sa 6:1, Milošević je postigao dva pogotka i promašio dva jedanaesterca, okončavši reprezentativnu karijeru na izuzetno emotivan i efektan način.

Sa 37 postignutih golova, Savo Milošević zauzima visoko mesto na večitoj listi najboljih strelaca reprezentacije svih vremena, odmah iza Aleksandra Mitrovića, Stjepana Bobeka, Blagoja Marjanovića i Milana Galića.

Uticaj na klupsku karijeru i kasniji rad

Uspeh na EURO 2000 omoguhćio je Miloševiću velik transfer u parmu na leto 2000. godine u vrednosti od tadašnjih 25 miliona evra. Kasnije u karijeri sa uspehom je nastupao za Espanyol, Celtu iz Viga, Osasunu i Rubin iz Kazanja, sa kojim je 2008. godine osvojio titulu šampiona Rusije, postigavši odlučujući gol za titulu.

Po završetku bogate igračke karijere, Milošević je ostao duboko povezan sa fudbalom. Obavljao je funkciju potpredsednika Fudbalskog saveza Srbije, radio kao šef stručnog štaba FK Partizan (sa kojim je osvojio Kup Srbije 2019. godine), a izgrađivao je i trenersku karijeru na međunarodnom planu vodeći ljubljansku Olimpiju i reprezentaciju Bosne i Hercegovine.

Njegovo ostvarenje iz leta 2000. godine ostaje upisano zlatnim slovima u istoriju domaćeg fudbala. Savo Milošević je do danas jedini fudbaler sa prostora bivše Jugoslavije koji se osamostali na vrhu liste strelaca jednog Evropskog prvenstva, ostavivši iza sebe standarde golgeterske efikasnosti koji se i danas uzimaju kao merilo vrhunskog napadačkog kvaliteta.